Bu haftaki e-pazarlama dersimizin konuğu, sosyal ağ analizi konusunda danışmanlık veren Burak Arıkan oldu. Burak Bey bize sosyal ağ analizi ve pazarlamadaki kullanım şekilleri konusunda bilgiler verdi. Ben de bu yazımda size bu edindiğim bilgileri aktarmaya çalışacağım.

Hepimiz “Facebook’ta tanımadığınız herhangi birine 6 kişiyi kullanarak ulaşabilirsiniz” sözünü duymuşuzdur. Sosyal ağ analizi de bize bunu yapmanın ne kadar mümkün olduğunu, ulaşmak istediğimiz kişiye kaç kişi uzaklıkta olduğumuzu çok net bir şekilde gösteriyor. Ağlar günlük hayatımızda çok sık karşılaştığımız ve belki de hiç dikkat etmediğimiz olgular. Damar sistemimizden, şehir içi ulaşım ağlarına kadar birçok alanda ağ örneklerini görmek mümkün. Bazı ağ örneklerine şöyle bir göz atalım:

Türkiye Vakıf ve Şirket Etkileşim Ağı:
Facebook Ağ Haritası:
James Moody, Okul Arkadaşlık Haritası:
Bilim Dallarının Birbirine Referans Verme İlişkisi (The Social Science, 2004, Eigenfactor.org)
Görev İlişkisi (Josh On, They Rule, 2004):

Ağların topolojisini incelediğimizde karşımıza merkezi, çok merkezli ve dağıtık ağ yapıları çıkmaktadır.

Merkezi Ağlar ( Yıldız Topoloji):  Merkezi ağ yapısında tüm düğümler tek bir düğüme bağlıdır. Dallar arasında bağlantı yoktur. Hiyerarşiktir. Tek bir otorite vardır. Merkezi ağlara örnek olarak Turkcell’in gözetleme merkezi verilebilir.

Çok Merkezli Ağlar ( Ağaç Topoloji): Birçok merkezi ağın merkezlerinden birbiriyle bağlanmış halidir.  Çok merkezli ağa örnek olarak hava yolu sistemi verilebilir. Hava yolu sisteminde aktarma yapılan her bir nokta ayrı bir ağın merkezini oluşturur.

Dağıtık Ağlar ( Mesh Topoloji): Bir dağıtık ağın merkezi yoktur. Her düğüm bağımsızdır. Bir düğümden diğer düğüme pek çok yoldan gidilebilir. Bu ağ sistemine örnek olarak da kara yolu ve torrent paylaşım ağı verilebilir.

Bu topolojileri dışında, topolojiler yoğun (dense), seyrek (sparse), merkez-çevre (core-periphery), yüksek bağlantılı ve küçük dünya (small word) şeklinde sıralanabilir.

Mevcut ağların analizleri sosyal, biyolojik, bilgisel, teknolojik ve tüm bunların karışımı şekillerinde yapılabilir.  Ağ analizlerinin yapılması aşamasında ilk adım ilişkilere bakmaktır. Bu ilişkiler de şu şekilde sıralanabilir;

Akım Networkleri:  

Bağlantı bir akım şeklindedir ve fizikseldir. ( para, elektrik, su, vb.)

Etkileşim Networkleri: 

Olay temellidir ve bir zamana bağlıdır. ( e-mail atmak, alışveriş yapmak, vb. )

İfade Networkleri: 

Bağlantının ortaya çıkabilmesi için ifadeye ihtiyaç duyulan ağlardır. İfadeye bağlı olduğu için statik değildir. Örneğin arkadaşlıklar arası ağı kurabilmek için kişinin bunu belirtmesi gerekmektedir.

Ait Olma (Affiliation) Networkleri: 

Bir yere ait olmadan kaynaklı oluşmuş ağladır. İfade networkünün aksine ifadeden bağımsızdır ve kategorileri temel alır. Örneğin aynı okulda okuyanlar ya da aynı işte çalışanlar birer ait olma ağı oluşturabilirler.

Sosyal ağ analizi yapılırken ilişkilerin incelenmesinden sonra bu ilişkilerin merkeziyeti, kümeleşmesi, benzeşmesi ve yoğunluğu incelenir. Bu incelemeyle kullanıcılar arasında bir segmentasyon yapılabilir. Ayrıca bu segmantesyondaki önemli aktörleri ya da aktörler arasındaki önemi tespit etmek için de ağ analizi önem taşır. Bu segmentasyonu sosyal ağlarda kullanmak firmalar için çok fazla avantaj sağlar. Bu ağ analizi sayesinde bir markayı takip eden bireyler arasındaki etkileşimi ve bu etkileşimin boyutunu tespit etmek mümkündür. Bu tespitten yola çıkarak Amazon.com kullanıcılarına daha önce satın aldıkları kitaplara göre yeni kitaplar önerebiliyor, Facebook tanıma ihtimalinizin olduğu kişilerin listenizi size sunabiliyor, Twitter ilgi alanlarınıza göre Twitter hesapları önerebiliyor. Bu da online pazarlama alanında kişiye özel reklam imkanını doğuruyor.