Ozan TatarE-pazarlama dersimizin bu haftaki konuğu GittiGidiyor  Pazarlama Yöneticisi Ozan Tatar oldu. Ozan Tatar bize Türkiye’de e-ticaret hakkında bilgiler verdi. Ben de bu yazımda Ozan Bey’in bize anlattıklarını aktarmaya çalışacağım.

E-ticaret her geçe gün hızla yaygınlaşıyor. Bunun temelinde yatan sebep teknoloji şirketlerinin değerlerinin hızla artıyor olması. Şirket değerleri incelendiğinde ilk 10 şirketten 6’sı teknoloji şirketi. Piyasa değerleri incelendiğinde Google’ın piyasa değerinin 202 milyar$, Facebook’un 50 milyar $ ve Grupon’un 6 milyar $ olduğu görülüyor. Buna karşılık Ford’un piyasa değeri 56 milyar dolar. Bu rakamlar teknoloji firmalarının ne kadar değer kazandığını kanıtlıyor.

Türkiye’deki internet kullanımı incelendiğinde Türkiye’de internet kullanım oranının %30-40 olduğu görülüyor. 30 milyon Türk internet kullanıcısı mevcut ve kullanıcıların %92.2’sinin sosyal networklerde hesabı var. Bu büyük bir pazar potansiyeli ve penetrasyonun artışıyla pazarın daha da büyüyeceğini öngörmek mümkün. Türkiye internet penetrasyonu Avrupa’ya göre düşük ancak internette geçirilen zaman daha fazla. Türkiye’deki internette zaman geçirme ortalaması 26 sa/ay iken bu rakam Avrupa’da 24.5 sa/ay. Türkiye’deki e-ticareti etkileyen diğer rakamlar ise; kredi kartı abone sayısı: 47 milyon, banka kartı abone sayısı: 70 milyon olarak tespit edilmiş. Sanal post işlem hacmi ise gittikçe artıyor. Aralık 2006’da %3.1 olduğu belirlenen sanal pos işlem hacmi, Aralık 2010’da %7.2’ye ulaştı. Türkiye’deki mobil abone sayısı 61,8 iken bu abonelerin mobil penetrasyonu %85.

İnternet kullanımı artarken internet kullanım alanları değişiyor. Anlık mesajlaşma ve portallarda geçirilen zaman azalırken, sosyal networklerde geçirilen zaman artıyor. Maillere ayrılan zamanda ise henüz bir değişiklik yok.

Türkiye’deki internet kırılımını inceleyecek olursak ortaya çıkan başlıklar ve alt grupları şu şekilde;

Arama:

  • Arama
  • Fiyat Karşılaştırma
  • Yerel Rehberler

Satın Alma:

  • İş ve Kariyer
  • Fotoğraf
  • Emlak
  • Araç
  • Tatil
  • Bilet
  • Uygulama Yükleme
  • Practicals
  • Dosya Paylaşımı
  • İçerik Yükleme
  • P2P Listeleme
  • Grup Satın Alma

Eğlence:

  • Online Oyunlar
  • Video
  •  IP TV
  •  Bahis

Bilgilendirme:

  • Özel İlgi Alanları
  • Blogging
  • Haber
  • Arama Araçları
  • Spor
  •  Sözlük

İletişim:

  • Webmail
  • Sosyal Paylaşım Network Siteleri
  • Arkadaşlık
  • Mesajlaşma
  • VoIP

Ödeme Finans:

  • Tam Servis Bankalar
  • Finansal Servisler
  • Sigorta

İnternet tabanlı iş modellerini incelediğimizde ise karşımıza çıkan iş modelleri şunlardır:

  • e-Tailer (e-perakendecilik) İş Modeli: Hepsiburada.com’un da içinde bulunduğu depo ve faturalı sevkiyatın var olduğu iş modeli türüdür. Ebebek.com ise bu grupta dikey konumlanmış bir örnektir.
  • Private Shopping İş Modeli: Sınırlı sayıda ürünü fırsata dönüştüren iş modeli. Bu grupta yer alan Trendyol gibi siteler depo ve faturalı sevkiyat hizmetleri sebebiyle aynı zamanda bir e-tailer iş modelidir.
  • Marketplace İş Modeli: Bu iş modelinde depo ve sevkiyat yok. İş modeli sadece alıcı ve satıcıyı bir araya getirme, sağlıklı işleyişi ve güvenliği sağlama görevini üstleniyor. E-bay, GittiGidiyor, Yemeksepeti, Çiçeksepeti bu gurba giren örneklerdendir.
  • Classifieds İş Modeli: Bu grupta dikey ya da yatak konumlanmak tercihe bağlıdır ve bu modele en iyi örnek sahibinden.com verilebilir.
  • Grup Satın Alma İş Modeli: Toplu satın almayı fırsata dönüştürme üzerine kurulu bu iş modeline örenk olarak Grupon ve buradaki yazımda da bahsettiğim Gurpanya verilebilir.
  • Fiyat Karşılaştırma İş Modeli: Cimri.com ve akakce.com

Bu iş modellerinden private shopping geleneksel sitelere rakip olarak görünse de bu siteler geleneksel siteler için bir avantaj yarattı. Önceleri internetten alışveriş alışkanlığı olmayan, internet üzerinden alışveriş yapmaktan korkan kişileri internetten alışverişe alıştırdı. Bu alışkanlık geleneksel sitelerin de alışveriş trafiğini arttırdı. Türkiye’de yaklaşık 5 milyon kişi internetten alışveriş yapıyor ve GittiGidiyor penetrasyonu 1.5 milyon.

E-ticaret pazarı rekabetin artışıyla yataylıktan dikeyliğe doğru bir yönelim içerisine girdi. Hepsiburada, GittiGidiyor gibi geleneksel sitelere rakip olmak çok maliyetli olacağından yeni internet girişimleri daha çok niş pazara yöneliyorlar.

GittiGidiyor’un pazarlama yöntemlerini sıralayacak olursak;

  • Geleneksel iletişim kanalları ve viral kampanyalar:

Gittigidiyor ilk TV reklamını 2005 yılında verdi. Sosyal paylaşımın çok sınırlı olduğu ve dağılmamış TV kanalları yapısının olduğu o dönemlerde TV reklamları çok anlamlıydı. GittiGidiyor’un reklam kampanyaların buradan izleyebilirsiniz. Sosyal paylaşımın artışıyla viral reklama yönelen GittiGidiyor Ah Anam Lahanam ve Fulya’nın İntikamı gibi viral çalışmalarla büyük ses getirdi.

[youtube=http://www.youtube.com/watch?v=cHJwD8MJ0tE]

[youtube=http://www.youtube.com/watch?v=hSBwVbcG17w]

  • SEM & SEO: Şu an reklam harcamalarında en büyük paya sahip alan
  • İş Ortaklığı Programı
  • CRM
  • Sosyal Medya Yönetimi
  • Banka İşbirlikleri
  • Marka İşbirlikleri (Yurtiçi, Turkcell)
  • PR Çalışmaları
  • Kullanıcı Deneyim Yöntemi